Tại sao lại sử dụng giá thể sỏi nhẹ hay còn gọi là đất sét nung để trồng rau Aquaponics?

Có nhiều loại giá thể có thể dùng cho hệ Aquaponics như Đá phiến nở (expanded shale), Đất sét nung (Hydroton), Đá sỏi, Đá nghiền, Đá nhân tạo tổng hợp với mục đích chính là ngậm nước với chất dinh dưỡng để rể cây bám vào hấp thụ. Trong đó đất sét nung (sỏi nhẹ) là loại giá thể được sử dụng phổ biết nhất cho các hệ Aquaponics theo mô tình tưới ngập xã cạn được các hộ gia đình nhà phố có sân thượng tại các thành phố lớn như Hồ Chính Minh nhờ các đặc tính sau:

  • Sỏi nhẹ hay đất sét được nung ở 1,300 độ C tại Việt Nam (không phải đá Trung Quốc) với độ tơi xốp vừa nhẹ, vừa giúp giữ nước với chất dinh dưỡng nuôi cây và có các khe nhỏ đủ để cho rể cây bám vào.
  • Đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng và bệ đở để rau bám vào cả khi cây còn nhỏ, bộ rễ cũng khá yếu và nó liên tục phải tìm kiếm dinh dưỡng trong môi trường để cây có đủ nguồn dinh dưỡng hay khi cây lớn lên, hệ rễ của cây cũng lớn theo để hút dinh dưỡng trong môi trường nuôi cây đáp ứng cho toàn bộ cây trồng và giữ cây chắc chắn.
can-canh-soi-nhe-dat-set-nung-he-aquaponics
Hình trên: sỏi nhẹ hay đất sét nung và mần rau đang bám vào
  • Sỏi nhẹ được sản xuất từ các loại đất sét khoáng được nung trong dây truyền sản xuất ở nhiệt độ ở 1,300 độ C với vỏ ngoài mịn bóng và bên trong có nhiều lớp xốp khí. Với cấu trúc như vậy viên sỏi nhẹ đáp ứng được yêu cầu là giá thể rất nhẹ, bên trong có các khoang khí nên giữ ẩm rất tốt lớp bên ngoài mịn bóng hạn chế được sự mất nước nhanh. Hệ rễ cây trồng sẽ dễ dàng luồn lách qua các khe hở của các cấu truc viên tròn xếp chồng lên nhau, dù cây còn nhỏ hệ rễ yếu ớt hay khi hệ rễ phát triển mạnh cấu trúc các viên sỏi tròn xếp chồng lên nhau luôn đáp ứng được sự thuận lợi nhất cho việc di chuyển phát triển của hệ rễ.
dat-set-nung-trong-khay-rau-he-aquaponics-DOI-14-khay-rau-100l-vung-tau
Hình trên: sỏi nhẹ (đất sét nung) trong hệ Aquaponics vừa lắp đặt xong
aquaponics-tuoi-ngap-xa-can-tren-san-thuong-nha-pho
Hình trên: khay giá thể sỏi nhẹ trong hệ Aquaponics trưởng thành
Cách chọn loại sỏi nhẹ hay đất sét nung Aquaponics phù hợp cây trồng:
Tùy vào đặt tính của từng loại rau của quả để chọn loại sỏi nhẹ có kích thước phù hợp nhất với hệ Aquaponics:
  • Nếu hệ rễ của cây nhỏ và ngắn như rau cải, xà lách, rau thơm thì nên chọn loại sỏi hạt nhỏ đường kính 0.7-1 cm để sử dụng.
  • Nếu hệ rễ của cây vừa phải như các loại rau ăn quả cà chua, dưa chuột, dưa lưới, bầu bí….hoặc các loại hoa lan thì nên chọn loại sỏi hạt nhỏ đường kính 1-1.5 cm để sử dụng.
  • Nếu hệ rễ của cây to lớn nên chọn loại sỏi hạt nhỏ đường kính 1.6-2.5 cm để sử dụng ( các loại cây cảnh thân gỗ tùng, ngâu, xanh…..)

Với các hệ trồng rau Aquaponics trên sân thượng nhà phố chủ yếu trồng các loại rau của quả phổ biến cho nhu cầu thực phẩm hàng ngày thì chủ yếu dùng loại sỏi nhẹ có đường kính 1 – 2cm.

cu-gung-nghe-bam-vao-hat-soi-nhe-dat-set-nung-he-aquaponics
Hình trên: cây gừng nghệ trên giá thể sỏi nhẹ 1 – 2cm.
Ngoài ra việc chọn loại sỏi còn phụ thuộc và vật chứa đựng giá thể. Nếu bạn trồng trên các loại chậu có lỗ to thì ko thể chọ các loại sỏi có kích thước nhỏ hơn lỗ đó, sẽ làm sỏi bị lọt ra ngoài. Việc chọn sỏi còn phụ thuộc vào hệ thống bạn đang làm như hệ thống Aquaponic thì nên chọn các loại sỏi nhẹ cỡ trung.

Ứng dụng của sỏi nhẹ (đất sét nung):

  • Làm giá thể hệ trồng rau nuôi cá Aquaponics.
  • Làm giá thể trồng rau mầm.
  • Làm giá thể trồng hoa Lan, hồng.
thu-hoach-rau-mam-he-aquaponics
Hình trên: thu hoạch rau mầm trong hệ Aquaponics dùng giá thể đất sét nung.
Rau Xanh Cá Sạch Aquaponics đã và đang ứng dụng sỏi nhẹ cho hệ thống của mình, giúp giàn rau trên sân thượng của các gia đình nhà phốluôn phát triển tươi tốt. Một lưu ý khi sử dụng đất sét nung là sau 3 – 6 tháng nếu thấy nhiều rể cây bám vào làm nghẽn hệ thống tuần hoàn nước hay làm mất cân bằng sự phát triển của ra thì bạn nên rửa sạch các tạp chất, rể cây, rong rêu bám trên bề mặt sỏi, phơi khô để diệt trừ các loại vi khuẩn mầm bệnh để trồng vụ tiếp theo.