Tại sao lại sử dụng giá thể sỏi nhẹ hay còn gọi là đất sét nung để trồng rau Aquaponics?
Có nhiều loại giá thể có thể dùng cho hệ Aquaponics như Đá phiến nở (expanded shale), Đất sét nung (Hydroton), Đá sỏi, Đá nghiền, Đá nhân tạo tổng hợp với mục đích chính là ngậm nước với chất dinh dưỡng để rể cây bám vào hấp thụ. Trong đó đất sét nung (sỏi nhẹ) là loại giá thể được sử dụng phổ biết nhất cho các hệ Aquaponics theo mô tình tưới ngập xã cạn được các hộ gia đình nhà phố có sân thượng tại các thành phố lớn như Hồ Chính Minh nhờ các đặc tính sau:
- Sỏi nhẹ hay đất sét được nung ở 1,300 độ C tại Việt Nam (không phải đá Trung Quốc) với độ tơi xốp vừa nhẹ, vừa giúp giữ nước với chất dinh dưỡng nuôi cây và có các khe nhỏ đủ để cho rể cây bám vào.
- Đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng và bệ đở để rau bám vào cả khi cây còn nhỏ, bộ rễ cũng khá yếu và nó liên tục phải tìm kiếm dinh dưỡng trong môi trường để cây có đủ nguồn dinh dưỡng hay khi cây lớn lên, hệ rễ của cây cũng lớn theo để hút dinh dưỡng trong môi trường nuôi cây đáp ứng cho toàn bộ cây trồng và giữ cây chắc chắn.
- Sỏi nhẹ được sản xuất từ các loại đất sét khoáng được nung trong dây truyền sản xuất ở nhiệt độ ở 1,300 độ C với vỏ ngoài mịn bóng và bên trong có nhiều lớp xốp khí. Với cấu trúc như vậy viên sỏi nhẹ đáp ứng được yêu cầu là giá thể rất nhẹ, bên trong có các khoang khí nên giữ ẩm rất tốt lớp bên ngoài mịn bóng hạn chế được sự mất nước nhanh. Hệ rễ cây trồng sẽ dễ dàng luồn lách qua các khe hở của các cấu truc viên tròn xếp chồng lên nhau, dù cây còn nhỏ hệ rễ yếu ớt hay khi hệ rễ phát triển mạnh cấu trúc các viên sỏi tròn xếp chồng lên nhau luôn đáp ứng được sự thuận lợi nhất cho việc di chuyển phát triển của hệ rễ.
Tùy vào đặt tính của từng loại rau của quả để chọn loại sỏi nhẹ có kích thước phù hợp nhất với hệ Aquaponics:
- Nếu hệ rễ của cây nhỏ và ngắn như rau cải, xà lách, rau thơm thì nên chọn loại sỏi hạt nhỏ đường kính 0.7-1 cm để sử dụng.
- Nếu hệ rễ của cây vừa phải như các loại rau ăn quả cà chua, dưa chuột, dưa lưới, bầu bí….hoặc các loại hoa lan thì nên chọn loại sỏi hạt nhỏ đường kính 1-1.5 cm để sử dụng.
- Nếu hệ rễ của cây to lớn nên chọn loại sỏi hạt nhỏ đường kính 1.6-2.5 cm để sử dụng ( các loại cây cảnh thân gỗ tùng, ngâu, xanh…..)
Với các hệ trồng rau Aquaponics trên sân thượng nhà phố chủ yếu trồng các loại rau của quả phổ biến cho nhu cầu thực phẩm hàng ngày thì chủ yếu dùng loại sỏi nhẹ có đường kính 1 – 2cm.
Ứng dụng của sỏi nhẹ (đất sét nung):
- Làm giá thể hệ trồng rau nuôi cá Aquaponics.
- Làm giá thể trồng rau mầm.
- Làm giá thể trồng hoa Lan, hồng.
